
Het orgel in de Petrus Donderskerk
Het mechanisch pijporgel is in 1964 gebouwd door de Fa.
Pels te Alkmaar en mag als representatief voor de jaren ‘60
gezien worden. Het orgel was bestemd voor de kerk van de
H.H. Harten te Eindhoven. Daar was het aanvankelijk
ontworpen als een tweeklaviers instrument met hoofdwerk,
rugwerk en vrijstaande pedaaltorens met een neo-barokke
dispositie en vormgeving. Het onafgebouwde orgel in de toren
werd amper meer gebruikt en men besloot in 1968 het te
verkopen aan de parochie Koningshoeven in Tilburg. Hier werd
het orgel op een verhoging gezet, opdat de horizontale
trompet in het front hoog genoeg boven het koor kon
uitspreken. Bij de verhuizing in 2002 naar de nieuwe Petrus
Donderskerk zijn deze pijpen weer in de orgelkast geplaatst.
Het koor wilde graag meer mogelijkheden uit het orgel halen
en ging fondsen werven om het orgel verder af te laten
bouwen.
De werkzaamheden met betrekking tot de uitbreiding van
het orgel zijn in januari 2005 uitgevoerd door de firma A. Nijsse & Zoon
te Oud Sabbinge.
Hieronder vindt u een kort overzicht van de
werkzaamheden.
Het orgel is door de orgelmaker Pels gebouwd en van begin af aan is er
rekening mee gehouden dat het orgel uitgebreid zou worden met een 2e
klavier. Tot het jaar 2005 was dat nog nooit gerealiseerd. De bedoeling
was om een rugpositief (klein orgel) voor het grote orgel te plaatsen
zodat de organist tussen de twee orgelkasten zit te spelen. Een
dergelijke opstelling lukt alleen als het orgel op een balkon geplaatst
wordt. In de huidige situatie is dat onmogelijk. Daarom is er voor
gekozen om het 2e klavier achter het bestaande orgel te
plaatsen.
Voor het 2e klavier is een nieuwe windlade gemaakt.
Hier staan straks alle ‘nieuwe’ pijpen op. In totaal komen er 324 pijpen
bij, niet zozeer om meer volume te krijgen, maar veel meer om de
mogelijkheden voor de organist uit te breiden. Op een 1-klaviersorgel
zijn de mogelijkheden beperkt, met 2 klavieren kan men snel wisselen
van hard naar zacht, met soloregistratie spelen, et cetera. Ook het
aantal klankkleuren wordt uitgebreid. Van die 324 pijpen is de langste
pijp 200 cm. en de kortste pijp is maar 1 cm. De pijpen zijn afkomstig
uit het Pels-orgel van de kerk aan de Hoefstraat.
Vanaf het klavier, dat reeds van begin af aan was ingebouwd, is er een
nieuw mechaniek naar de nieuwe windlade gekomen. De verbinding van de
toets tot aan de pijp is geheel mechanisch. Als organist voel je dan
veel beter wat je doet.
De nieuwe windlade is geplaatst in een zwelkast, een geheel gesloten
kast met aan de voorzijde deuren (jaloezieën) die door middel van een
trede geopend of gesloten kunnen worden. Dat geeft een extra dimensie
aan het geluid, dat van heel zacht naar meer volume, of
omgekeerd, traploos geregeld kan worden.
Ook is er een tremulant toegevoegd. Dit is een instrumentje in het orgel
dat de orgelwind laat bewegen, zodat er een golfbeweging in de klank
ontstaat.
Voor de kenners en de liefhebbers volgt hier de dispositie: